ترس از آمپول، خون‌گیری، دندان‌پزشکی، تصویربرداری یا بستری شدن، برای بسیاری از کودکان تجربه‌ای واقعی و آزاردهنده است. این ترس گاهی به گریه، مقاومت، بی‌قراری، فرار از اتاق درمان یا همکاری نکردن کودک منجر می‌شود. در چنین شرایطی، والدین و تیم درمان به دنبال راهی هستند که هم فشار روانی کودک را کمتر کند و هم روند درمان را ایمن‌تر و آرام‌تر پیش ببرد. هیپنوتیزم بالینی کودک، در کنار توضیح مناسب، بازی، حضور حمایتگر والدین و روش‌های استاندارد کنترل درد، می‌تواند یکی از ابزارهای کمک‌کننده باشد.
کاربرد هیپنوتیزم در کودکان به معنای خواباندن، کنترل ذهن یا وادار کردن آن‌ها به انجام کاری برخلاف میلشان نیست. این روش معمولاً بر تمرکز هدایت‌شده، تخیل، تنفس آرام و پیشنهادهای متناسب با سن کودک تکیه دارد. هدف، تغییر شیوه توجه کودک به موقعیت درمانی و افزایش احساس امنیت، اختیار و توانمندی اوست. با این حال، هیپنوتیزم جایگزین ارزیابی پزشکی، بی‌حسی، آرام‌بخشی دارویی یا درمان تخصصی اختلالات اضطرابی نیست و باید در موقعیت مناسب و توسط فرد آموزش‌دیده به کار رود.
چرا کودکان از درمان‌های پزشکی می‌ترسند؟
ترس کودک اغلب فقط به درد احتمالی محدود نمی‌شود. محیط ناآشنا، بوی مواد ضدعفونی‌کننده، صدای دستگاه‌ها، لباس سفید، جدا شدن از والدین، انتظار طولانی و شنیدن واژه‌هایی مانند «آمپول» یا «عمل» می‌توانند اضطراب ایجاد کنند. کودکان خردسال معمولاً درک محدودی از علت درمان و مدت آن دارند. به همین دلیل، ممکن است یک اقدام کوتاه را تهدیدی بزرگ و نامعلوم تصور کنند. در سنین بالاتر نیز خاطره دردناک قبلی، مشاهده اضطراب خواهر یا برادر، یا اطلاعات نادرست دریافت‌شده از اطرافیان می‌تواند ترس را تشدید کند.
واکنش ترس در بدن طبیعی است. ضربان قلب بالا می‌رود، عضلات منقبض می‌شوند، تنفس تندتر می‌شود و ذهن بر نشانه‌های خطر تمرکز می‌کند. این وضعیت می‌تواند احساس درد را پررنگ‌تر کند و انجام برخی اقدامات، مانند رگ‌گیری یا معاینه دندان‌پزشکی، را دشوارتر سازد. اگر تجربه کودک بسیار ناخوشایند باشد، احتمال دارد در مراجعه‌های بعدی نیز با پیش‌بینی درد و نگرانی شدید وارد مرکز درمانی شود. بنابراین، کاهش ترس تنها به آسایش همان روز مربوط نیست؛ بلکه می‌تواند به شکل‌گیری تجربه‌ای سالم‌تر از مراقبت پزشکی در آینده کمک کند.
نشانه‌هایی که نشان می‌دهند کودک به حمایت بیشتری نیاز دارد
گریه شدید و طولانی، امتناع مداوم از ورود به مرکز درمانی، چسبیدن غیرمعمول به والدین، شکایت از دل‌درد یا تهوع پیش از مراجعه، خشم ناگهانی، سکوت و انجماد، یا بدتر شدن خواب در شب قبل از درمان، همگی می‌توانند نشانه اضطراب باشند. البته هر واکنشی به معنای اختلال نیست. نکته مهم، شدت ترس، تکرار آن و تأثیرش بر امکان دریافت مراقبت لازم است. اگر کودک به علت ترس، درمان ضروری را به تأخیر می‌اندازد یا پس از تجربه پزشکی دچار کابوس، اجتناب فراگیر یا علائم پایدار می‌شود، ارزیابی توسط روان‌شناس کودک یا پزشک معالج اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
هیپنوتیزم کودک چیست و چگونه عمل می‌کند؟
هیپنوتیزم بالینی حالتی از توجه متمرکز و آرامش نسبی است که در آن کودک با کمک کلام، تصویرسازی و فعالیت‌های تخیلی، توجه خود را از محرک‌های استرس‌زا به تجربه‌ای قابل مدیریت منتقل می‌کند. بسیاری از کودکان به طور طبیعی توانایی بالایی در خیال‌پردازی دارند؛ برای نمونه، هنگام بازی چنان غرق داستان می‌شوند که گذر زمان را کمتر احساس می‌کنند. متخصص می‌تواند از همین ظرفیت به شکلی اخلاقی و هدفمند استفاده کند تا کودک احساس کند در روند درمان نقش دارد.
در یک جلسه ساده، درمانگر ممکن است از کودک بخواهد رنگ مورد علاقه‌اش را تصور کند، خود را در ساحل یا باغی امن ببیند، نفس‌هایش را مانند بادبادکی آرام دنبال کند یا یک «دکمه شجاعت» خیالی روی دستش داشته باشد. سپس پیشنهادهایی مثبت و واقع‌بینانه ارائه می‌شود؛ مانند اینکه «می‌توانی شانه‌هایت را شل کنی»، «بدنت می‌داند چگونه آرام‌تر نفس بکشد» یا «هم‌زمان که پرستار کارش را انجام می‌دهد، تو می‌توانی داستانت را ادامه بدهی». چنین عبارت‌هایی نباید وعده غیرواقعی بدهند یا کودک را بابت احساس ترس سرزنش کنند.
تفاوت هیپنوتیزم با خواب، بیهوشی و آرام‌بخشی دارویی
کودک در هیپنوتیزم معمولاً بیدار است، صداها را می‌شنود و می‌تواند پاسخ بدهد یا درخواست توقف کند. او کنترل انتخاب‌های خود را از دست نمی‌دهد. این وضعیت با بیهوشی عمومی تفاوت اساسی دارد و اثرات دارویی نیز ندارد. همچنین، هیپنوتیزم لزوماً به معنای حذف کامل درد یا اضطراب نیست. هدف واقع‌بینانه‌تر این است که کودک بتواند ترس را بهتر مدیریت کند، همکاری بیشتری داشته باشد و تجربه درمان را قابل تحمل‌تر بداند. در اقدامات دردناک یا پیچیده، تصمیم درباره بی‌حسی موضعی، دارو یا روش‌های دیگر فقط بر عهده پزشک و تیم درمان است.
کاربرد هیپنوتیزم در کاهش ترس کودک از درمان‌های پزشکی
هیپنوتیزم برای کاهش ترس کودک از درمان‌های پزشکی بیشتر در موقعیت‌هایی کاربرد دارد که اضطراب پیش‌بینی‌پذیر است و کودک می‌تواند تا حدی ارتباط کلامی یا بازی‌محور برقرار کند. خون‌گیری، واکسیناسیون، تزریق، رگ‌گیری، پانسمان، اقدامات دندان‌پزشکی، تصویربرداری مانند ام‌آر‌آی، برخی نمونه‌گیری‌ها و مراقبت‌های تکرارشونده از جمله موقعیت‌هایی هستند که ممکن است از تکنیک‌های تمرکز و تصویرسازی سود ببرند. میزان اثربخشی به سن کودک، نوع اقدام، تجربه‌های قبلی، زمان در دسترس، مهارت ارائه‌دهنده و همکاری خانواده بستگی دارد.
در این رویکرد، توجه کودک از «چه چیزی قرار است درد بگیرد؟» به «چه کاری می‌توانم انجام دهم تا احساس کنترل کنم؟» منتقل می‌شود. برای مثال، کودک می‌تواند انتخاب کند در طول خون‌گیری به کدام داستان گوش دهد، چه تصویری را تصور کند، یا با هر بازدم یک عدد را بشمارد. همین انتخاب‌های کوچک، حس اختیار را افزایش می‌دهند. حس اختیار برای کودکی که در محیط درمانی با دستورها و ابزارهای ناآشنا روبه‌رو است، اهمیت زیادی دارد.
پیش از انجام اقدام پزشکی
بهترین زمان برای شروع، اغلب پیش از آن است که کودک به اوج اضطراب برسد. جلسه کوتاه آمادگی می‌تواند در خانه، اتاق انتظار یا کلینیک انجام شود. ابتدا باید با واژه‌های ساده و صادقانه توضیح داد که چه اتفاقی می‌افتد. لازم نیست همه جزئیات ترسناک گفته شود، اما نباید به کودک وعده داد که «اصلاً هیچ حسی نداری» اگر احتمال فشار، سوزش یا ناراحتی وجود دارد. سپس می‌توان یک تمرین کوتاه را آموزش داد: سه نفس آهسته، انتخاب یک جای امن خیالی، یا تمرکز بر فشردن و شل کردن انگشتان.
تکرار تمرین در زمانی که کودک آرام است، احتمال استفاده مؤثر از آن را در روز درمان افزایش می‌دهد. والدین می‌توانند از کودک بپرسند: «دوست داری وقتی نوبتت شد، به داستان فضایی فکر کنیم یا به شنا در استخر؟» پاسخ کودک، پایه مناسبی برای پیشنهادهای هیپنوتیزمی شخصی‌سازی‌شده است. اگر کودک علاقه‌ای نشان نمی‌دهد، نباید او را مجبور کرد. گاهی موسیقی، کتاب تصویری، حباب‌بازی یا گفت‌وگوی ساده برای او مناسب‌تر است.
حین تزریق، خون‌گیری و رگ‌گیری
در اقدامات کوتاه، تکنیک‌ها باید ساده و سریع باشند. درمانگر یا والد آموزش‌دیده می‌تواند توجه کودک را به تنفس، شمارش، داستان یا یک شیء دیداری جلب کند. برای نمونه، کودک تصور می‌کند که با هر بازدم، یک ابر نرم را به آسمان می‌فرستد؛ یا مأموریت دارد تعداد ستاره‌های روی پوستر را پیدا کند. هم‌زمان، جملات حمایتی به کار می‌رود: «بدنت را محکم نگه نمی‌داریم؛ فقط دستت را آرام و ثابت نگه می‌داریم»، «می‌توانی صدای من را دنبال کنی» و «هر وقت آماده بودی، با انگشتت علامت بده.»
ثابت نگه داشتن ایمن عضو، به‌ویژه در خردسالان، ممکن است برای موفقیت اقدام ضروری باشد؛ اما باید با کمترین اجبار، توضیح روشن و حضور حمایتگر انجام شود. هیپنوتیزم نباید ابزاری برای نادیده گرفتن اعتراض کودک یا انجام شتاب‌زده یک اقدام باشد. اگر کودک وحشت‌زده است، تیم درمان باید توقف، ارزیابی مجدد و انتخاب راهکار مناسب‌تر را در نظر بگیرد. گاهی زمان بیشتر، استفاده از کرم بی‌حسی طبق نظر پزشک، حضور متخصص زندگی کودک یا تغییر روش درمان، از تکرار تجربه‌ای آسیب‌زا پیشگیری می‌کند.
در دندان‌پزشکی کودکان
صدای توربین، قرار گرفتن روی صندلی و محدود شدن حرکت دهان می‌تواند برای کودک دلهره‌آور باشد. در دندان‌پزشکی، تصویرسازی هدایت‌شده ممکن است با هدف آرام کردن عضلات فک، تنظیم تنفس و کاهش توجه به صداهای ناخوشایند به کار رود. برای مثال، کودک می‌تواند تصور کند روی ابر سفر می‌کند و صدای ابزار را «صدای موتور سفینه» بنامد. دندان‌پزشک باید در کنار این تکنیک‌ها، روش ارتباطی مناسب سن کودک، توضیح مرحله‌به‌مرحله، وقفه‌های کوتاه و علامت توافقی برای درخواست توقف را به کار بگیرد.
هیپنوتیزم در دندان‌پزشکی هرگز مجوزی برای کنار گذاشتن کنترل درد نیست. نوع درمان، مدت آن، سن کودک و سابقه اضطراب تعیین می‌کند که چه مداخلات دیگری لازم است. برخی کودکان با گفت‌وگو و حواس‌پرتی بهتر همراه می‌شوند، در حالی که برخی دیگر برای درمان ایمن و ضروری به برنامه دارویی یا ارجاع به مرکز تخصصی نیاز دارند. انتخاب درست باید بر مبنای ارزیابی بالینی باشد، نه ترجیح صرف برای یک روش خاص.
در تصویربرداری و اقدامات طولانی‌تر
برای کودکانی که باید در دستگاه ام‌آر‌آی بی‌حرکت بمانند، تمرین‌های ذهنی می‌توانند مفید باشند. پیش از مراجعه، آشنایی با صدای دستگاه، دیدن عکس یا ماکت، تمرین دراز کشیدن بی‌حرکت برای زمان‌های کوتاه و ساختن داستانی درباره «ماموریت فضایی» می‌تواند اضطراب ناشی از ناشناخته بودن را کاهش دهد. در زمان تصویربرداری، در صورت امکان و مطابق مقررات مرکز، کودک ممکن است از هدفون، موسیقی یا راهنمایی صوتی بهره ببرد.
با این حال، همه کودکان قادر نیستند فقط با این روش‌ها بی‌حرکت بمانند. کودکان بسیار خردسال، کودکانی با تأخیر رشدی، اضطراب شدید یا شرایط پزشکی خاص ممکن است به برنامه دیگری نیاز داشته باشند. تیم تصویربرداری و پزشک باید درباره ایمنی، امکان همراهی والدین و نیاز احتمالی به آرام‌بخشی تصمیم بگیرند. ارائه اطلاعات واقع‌بینانه به خانواده، از ایجاد انتظار غیرعملی درباره توان هیپنوتیزم جلوگیری می‌کند.
شواهد علمی چه می‌گویند؟
پژوهش‌های حوزه درد و اضطراب کودکان نشان می‌دهند که روش‌های روان‌شناختی مانند حواس‌پرتی، تصویرسازی، تمرین تنفس، بازی‌درمانی و هیپنوتیزم بالینی می‌توانند برای برخی کودکان در کاهش ناراحتی ذهنی و بهبود همکاری هنگام اقدامات پزشکی مفید باشند. نتایج پژوهش‌ها یکسان نیستند، زیرا گروه‌های سنی، نوع مداخله، مهارت درمانگر و نوع اقدام پزشکی تفاوت دارند. به همین دلیل، نمی‌توان گفت هیپنوتیزم برای همه کودکان و در همه شرایط اثر یکسانی دارد.
نکته قابل اتکا این است که مداخله باید بخشی از یک برنامه چندوجهی باشد. ارتباط صادقانه، کنترل مناسب درد، انتخاب زمان مناسب، کاهش محرک‌های استرس‌زا، آموزش والدین و احترام به حق کودک برای ابراز احساسات، همگی اهمیت دارند. هیپنوتیزم زمانی ارزشمندتر است که با این عناصر همراه شود و انتظارات از آن واقع‌بینانه باشد. استفاده از اصطلاحات علمی نباید سبب شود خانواده‌ها از نیاز به مراقبت پزشکی استاندارد یا پیگیری اضطراب شدید غافل شوند.
یک جلسه هیپنوتیزم بالینی کودک چگونه پیش می‌رود؟
جلسه معمولاً با ایجاد ارتباط آغاز می‌شود. متخصص از علایق کودک، شخصیت‌های محبوب، بازی‌ها، حیوانات یا مکان‌های مورد علاقه او می‌پرسد. سپس به زبان قابل فهم توضیح می‌دهد که قرار است یک تمرین تمرکز انجام دهند و کودک هر زمان خواست می‌تواند حرف بزند، سؤال بپرسد یا توقف کند. این شفافیت، برخلاف تصور رایج، همکاری را کاهش نمی‌دهد؛ بلکه حس امنیت را بالا می‌برد.
در مرحله بعد، درمانگر با توجه به سن کودک از تمرکز بر تنفس، نگاه کردن به یک نقطه، شنیدن داستان، حرکت آرام دست یا تجسم یک صحنه دلپذیر استفاده می‌کند. پس از آن، پیشنهادهای کوتاه و مثبت ارائه می‌شود. پیشنهادها باید مشخص، قابل باور و هماهنگ با هدف درمان باشند؛ برای مثال «هر بار که نفست را بیرون می‌دهی، شانه‌هایت کمی راحت‌تر می‌شوند» یا «می‌توانی توجهت را به ماجراجویی داستان ببری، در حالی که پزشک با دقت کارش را انجام می‌دهد.»
در پایان، کودک به تدریج توجهش را به محیط برمی‌گرداند و درباره تجربه‌اش صحبت می‌کند. درمانگر ممکن است یک عبارت، تصویر یا حرکت ساده به عنوان نشانه آرامش با کودک تمرین کند تا در مراجعه بعدی استفاده شود. این بخش برای تقویت خودکارآمدی مهم است: کودک یاد می‌گیرد که آرامش مهارتی قابل تمرین است، نه ویژگی‌ای که فقط بعضی افراد دارند.
نقش والدین در موفقیت این روش
والدین می‌توانند مهم‌ترین منبع تنظیم هیجانی کودک باشند. صدای آرام، تماس بدنی مناسب، رفتار قابل پیش‌بینی و اعتماد به تیم درمان اغلب به کودک پیام امنیت می‌دهد. با این حال، والدین نیز ممکن است مضطرب باشند. پنهان کردن کامل اضطراب لازم نیست، اما گفتن جملاتی مانند «من هم خیلی می‌ترسم» یا تهدید کردن کودک با آمپول و پزشک، معمولاً ترس را بیشتر می‌کند. بهتر است والد با چند نفس آرام، لحن ثابت و جمله‌های کوتاه، الگوی تنظیم هیجان باشد.
جمله‌های مفید و جمله‌های نامناسب
جمله‌های مفید شامل این موارد هستند: «می‌دانم نگران هستی و من کنارت می‌مانم»، «این کار ممکن است کمی فشار یا سوزش داشته باشد، اما کوتاه است»، «بیا انتخاب کنیم هنگام انجامش به چه چیزی فکر کنیم» و «تو لازم نیست ترست را پنهان کنی؛ فقط با هم راهی پیدا می‌کنیم که از پسش بربیایی.» در مقابل، عبارت‌هایی مانند «هیچ دردی ندارد»، «اگر گریه کنی بدتر می‌شود»، «بزرگ شدی، نترس» یا «دکتر می‌آید آمپولت بزند» می‌توانند اعتماد و احساس امنیت کودک را تضعیف کنند.
والدین نباید بدون آموزش تخصصی تلاش کنند کودک را وارد حالت‌های پیچیده هیپنوتیزمی کنند یا از این روش برای واداشتن او به اطاعت استفاده کنند. اما می‌توانند با راهنمایی متخصص، تمرین‌های ساده‌ای مانند تنفس شکمی، داستان‌گویی، تصویرسازی و انتخاب یک عبارت آرام‌بخش را در خانه تمرین کنند. هدف والد، ساختن یک تجربه همراهانه است، نه آزمودن شجاعت کودک.
چه کسانی باید هیپنوتیزم را ارائه دهند؟
هیپنوتیزم بالینی برای کودکان بهتر است توسط روان‌شناس، روان‌پزشک، پزشک، دندان‌پزشک یا سایر متخصصان سلامت انجام شود که هم در حوزه حرفه‌ای خود صلاحیت دارند و هم آموزش معتبر هیپنوتیزم بالینی و کار با کودک دیده‌اند. ارائه‌دهنده باید بتواند شرایط پزشکی، رشد شناختی، سابقه تروما، اضطراب و محدودیت‌های کودک را ارزیابی کند. همچنین، باید بداند چه زمانی این روش کافی نیست و کودک به ارجاع یا مداخله دیگری نیاز دارد.
پیش از شروع، والدین حق دارند درباره آموزش، تجربه، هدف مداخله، تعداد جلسات، هزینه، محدودیت‌ها و شیوه هماهنگی با پزشک معالج سؤال کنند. رضایت آگاهانه والد و همراهی متناسب با سن کودک ضروری است. حفظ حریم خصوصی، پرهیز از وعده‌های قطعی و ثبت مناسب اطلاعات درمانی، از اصول حرفه‌ای مهم به شمار می‌روند.
محدودیت‌ها و موارد احتیاط
هیپنوتیزم برای هر کودک یا هر وضعیت بالینی انتخاب اول نیست. در شرایط اورژانسی، درد شدید کنترل‌نشده، اختلالات جدی روان‌پزشکی، گیجی، ناتوانی در برقراری ارتباط یا موقعیت‌هایی که کودک نیاز فوری به مداخله پزشکی دارد، اولویت با تثبیت وضعیت و تصمیم تیم درمان است. در کودکی که سابقه تروما دارد، هرگونه تمرین تمرکزی یا تماس با تجربه بدنی باید با حساسیت ویژه و توسط متخصص آگاه از تروما انجام شود.
همچنین، نباید از هیپنوتیزم برای استخراج خاطرات، کشف علت بیماری یا جایگزین کردن درمان‌های اثبات‌شده استفاده شود. ادعاهایی مانند درمان قطعی همه فوبیاها در یک جلسه، حذف تضمینی درد یا امکان کنترل کامل رفتار کودک، پشتوانه قابل اعتمادی ندارند و نشانه‌ای برای احتیاط هستند. رویکرد حرفه‌ای، محدودیت‌ها را به همان اندازه فواید توضیح می‌دهد.
چگونه برای مراجعه بعدی کودک برنامه‌ریزی کنیم؟
اگر کودک تجربه پزشکی دشواری داشته است، بهتر است تا مراجعه بعدی صبر نکنید. در زمانی آرام، از او بپرسید کدام بخش سخت‌تر بود و چه چیزی حتی کمی کمک کرد. به جای بازجویی یا اصلاح کردن احساساتش، گوش دهید. سپس یک برنامه کوتاه بسازید: اطلاعات متناسب با سن، یک انتخاب کوچک، یک تمرین آرام‌سازی، وسیله محبوب کودک و هماهنگی قبلی با مرکز درمانی. اگر امکان دارد، هنگام گرفتن وقت، درباره اضطراب کودک اطلاع دهید تا تیم درمان زمان و شرایط مناسب‌تری در نظر بگیرد.
تمرین را کوتاه نگه دارید. روزی دو تا پنج دقیقه تنفس همراه با تصویرسازی، برای بسیاری از کودکان کافی است. می‌توان از کودک خواست نامی برای جای امن خیالی خود انتخاب کند و هر بار جزئیات تازه‌ای به آن بیفزاید. مهم است که تمرین فقط با زمان درمان پیوند نخورد؛ اگر کودک آن را در موقعیت‌های عادی نیز تجربه کند، استفاده از آن هنگام اضطراب آسان‌تر می‌شود.
پرسش‌های رایج درباره هیپنوتیزم و ترس پزشکی کودک
آیا همه کودکان هیپنوتیزم‌پذیر هستند؟
کودکان از نظر توانایی تمرکز، تخیل، اعتماد و علاقه به داستان‌پردازی با هم تفاوت دارند. بسیاری از آن‌ها می‌توانند از شکل‌های ساده تمرکز هدایت‌شده بهره ببرند، اما پاسخ همه یکسان نیست. سن پایین به تنهایی مانع نیست؛ با این حال، روش باید بازی‌محور، کوتاه و متناسب با رشد کودک باشد. اگر کودک با این شیوه ارتباط برقرار نکند، روش‌های دیگری مانند حواس‌پرتی فعال یا حمایت رفتاری ممکن است مناسب‌تر باشند.
آیا کودک بعداً چیزی را به یاد نمی‌آورد؟
خیر. فراموشی هدف هیپنوتیزم بالینی کودک نیست و نباید به عنوان وعده مطرح شود. کودک معمولاً از آنچه رخ داده آگاه است، اما ممکن است به دلیل تمرکز بر داستان یا تمرین آرامش، تجربه را کم‌تنش‌تر به خاطر بیاورد. هدف، ایجاد خاطره‌ای امن‌تر و قابل مدیریت‌تر است، نه پاک کردن حافظه.
آیا می‌توان از فایل صوتی استفاده کرد؟
فایل صوتی آرام‌سازی یا داستان هدایت‌شده ممکن است برای تمرین در خانه مفید باشد، اما جای ارزیابی و مداخله فردی را نمی‌گیرد. برای کودکی با ترس شدید، بیماری زمینه‌ای، سابقه تروما یا اقدام درمانی پیچیده، بهتر است فایل تنها بخشی از برنامه‌ای باشد که با نظر متخصص تنظیم شده است. والدین باید محتوایی را انتخاب کنند که زبان ساده، لحن آرام و وعده‌های واقع‌بینانه داشته باشد.
جمع‌بندی
هیپنوتیزم برای کاهش ترس کودک از درمان‌های پزشکی می‌تواند روشی محترمانه، غیردارویی و مکمل باشد که به کودک کمک می‌کند توجه، تنفس و تخیل خود را در خدمت احساس امنیت قرار دهد. ارزش اصلی این روش در تقویت حس اختیار، کاهش درماندگی و ایجاد همکاری بهتر است، نه در وعده حذف کامل درد یا ترس. وقتی هیپنوتیزم توسط فرد آموزش‌دیده، همراه با کنترل استاندارد درد، ارتباط صادقانه و حمایت والدین استفاده شود، می‌تواند تجربه درمانی کودک را انسانی‌تر و قابل تحمل‌تر کند.
اگر فرزندتان از درمان‌های پزشکی به شدت می‌ترسد، با پزشک یا دندان‌پزشک او درباره گزینه‌های مناسب گفت‌وگو کنید. طرحی که ویژگی‌های کودک، نوع اقدام، سطح اضطراب و نیازهای پزشکی را هم‌زمان در نظر بگیرد، ایمن‌تر و مؤثرتر از اتکا به یک راه‌حل واحد خواهد بود.